آرژانتین

در دهه 1980 دانشمندان و حتی کسانی که از سیستم های کشاورزی جایگزین حمایت نمیکردند، به طور فزاینده ای نسبت به کشاورزی ارگانیک علاقمندتر شده و جنبش ارگانیک توسعه یافت. در این دهه تامین منابع مالی توسط دانشگاه ها منجر به افزایش مطالعات در زمینه کشاورزی ارگانیک شد. متاسفانه این پژوهش ها کمک عملی موثری برای تولیدکنندگان محصولات ارگانیک به شمار نمیرود؛ زیرا فعالیت های تحقیقاتی در دانشگاه ها بیشتر شامل مقایسه کشاورزی ارگانیک و کشاورزی غیرارگانیک صرفاً با استناد به منابع قبلی و منحصر به روش های تئوری بود، نه تحقیقاتی که پایه ها و اصول روشهای ارگانیک را مستحکمتر نماید. تا پایان این دهه، سطح علاقمندی به کشاورزی ارگانیک و حجم اطلاعاتی که در مورد روش های ارگانیک گردآوری شده بود به حدی رسید که برای انتشار نشریات ارگانیک کفایت میکرد.

کشاورزی ارگانیک روندی بود که از دهه 1970 آغاز شد و در دهه 1980 شتاب گرفت و در دهه 1990 و هزاره جدید، شکوفا شد. رشد تقاضا و تولید محصولات ارگانیک سالیانه حدود 20% تا 30% در سراسر جهان در حال افزایش است. شناخت بیشتر فعالیت ها و جنبش ارگانیک اقدامات این حوزه را رسمی تر کرد. پس از موافقت کشورها برای تسهیل تجارت بین المللی محصولات ارگانیک هم اکنون شاهد برابری اجرای استاندارهای ارگانیک در کشورهای صادر کننده گواهینامه ارگانیک و کشورهای وارد کنند محصولات ارگانیک زیر نظر IFOAM هستیم. هم اکنون نگرانی های عمومی در مورد تغذیه و روش تولید مواد غذایی و آگاهی عمومی از فرایندهای مهندسی ژنتیک در بخش هایی از آسیا و استرالیا و به ویژه اروپا به داغترین موضوعات سیاسی تبدیل شده است.

در دنیای حاضر علم به ابزاری جهت نمایش مزایای کشاورزی ارگانیک و مشکلات کشاورزی رایج تبدیل شده است. این مسئله به سازمان های ارگانیک کمک میکند تا با نشان دادن نتایج تحقیقات سودمندی که در مزارع ارگانیک انجام میشود، همکاری بسیار نزدیکتری با سایر سازمان های دوستدار محیط زیست مانند گروه های دوستدار طبیعت و محیط زیست ایجاد کنند. از دهه 1980 به بعد مراکز و انجمن های تحقیقاتی متعدد بین المللی ایجاد شده است که نقش فعالی در انجام تحقیقات جدید در علوم زراعی و محیط زیست و علوم اجتماعی دارند. از یافته های مستند این مراکز برای توسعه آموزش کشاورزان و مشاوران کشاورزی استفاده میشود. هم اکنون سازمان های غیردولتی و شرکت ها با انجام بررسی های دقیق جهت صدور گواهی ارگانیک محصولات کشاورزی اقدام میکنند. مؤسسه بررسی مواد ارگانیک به آدرس www.omri.org و شبکه اقدامات آفتکش ها در شمال آمریکا به آدرس www.panna.org نمونه ای از این سازمان ها محسوب میشوند.

در اواخر دهه 1990 با گسترش ارتباطات، نگرانی ها در مورد تاثیر کشاورزی ارگانیک و کشاورزی صنعتی بر زندگی افراد افزایش یافت. برخی از این نگرانی ها پیرامون عرضه محصولات ارگانیک در فروشگاه های خاص جهت رفاه بیشتر ثروتمندان بوده است. همچنین مسئله عدالت اجتماعی (مانند اطمینان حاصل نمودن از این که کشاورزان درآمد منصفانه ای برای تولید خود دریافت میکنند یا خیر) مطرح شد. یکی از نتایج مفید این مباحث ایجاد زمینه تجارت عادلانه محصولات ارگانیک برای تولیدکنندگان در اروپا بود که تا به امروز توسط کشاورزان کشورهای جهان سوم فعال در جنبش ارگانیک مورد استفاده قرار میگیرد. اصلاح ارتباطات بین تولیدکنندگان و مصرف کنندگان محصولات ارگانیک در دهه های 1960 و 1970 سبب رشد سریع بازار محصولات ارگانیک در ایالات متحده آمریکا و انگلستان شد که به عنوان یک نتیجه عملی و مفید از آن یاد میشود.

در سال 2004 حدود 80% از زمین هایی که به صورت ارگانیک اداره میشدند تنها در 10 کشور وجود داشت که بیش از 50% آنها در دو کشور استرالیا و آرژانتین قرار داشتند. تقاضا برای کشاورزی ارگانیک در غرب اروپا به ویژه در کشورهای آلمان و اسکاندیناوی رو به افزایش بود و 3 کشور اروپایی به حداقل 10% و 5 کشور دیگر به بیش از 5% از کشاورزی ارگانیک دست یافتند. با وجود آنکه برخی از کشورهای اروپایی دارای بیش از 15000 مزرعه ارگانیک هستند، بیشترین تعداد مزارع ارگانیک در کشورهای غیراروپایی گزارش شده است.

حداکثر میزان مصرف محصولات ارگانیک در کشورهای ثروتمند اتفاق می افتد. بازار جهانی محصولات ارگانیک حدود 23 میلیارد دلار است که 50% آن در آمریکای شمالی قرار دارد. اروپا نیز تقریباً 47% از این بازار را در دست دارد و تنها 3% باقی مانده بین دیگر کشورها تقسیم میشود. محصولات اصلی غذایی ارگانیک شامل غلات و میوه و سبزیجات و گوشت و محصولات لبنی است، اما تقاضا برای کالاهای ارگانیک دیگر مانند شکر و قهوه و مشتقات انگور نیز در حال افزایش است.

دولتهایی که از دانشمندان و محققین کشاورزی به صورت تخصصی مشاوره میگیرند، به معضل سبک کشاورزی رایج و ضرورت انجام فعالیت های ارگانیک پی برده اند. این موضوع منجر به اتخاذ سیاست ها و اقدامات عملی جهت ورود به بازار و دستیابی به نتایج زیست محیطی مفید کشاورزی ارگانیک شده است. مناطق متعددی وجود دارد که سیاست ها و حمایت های دولتی توانایی تأثیرگذاری بر موفقیت و یا عدم موفقیت تولید محصولات ارگانیک در آن مناطق را دارند. این مناطق در افزایش سطح زیر کشت محصولات ارگانیک و افزایش فعالیت های جنبش ارگانیک که نیازمند حمایت های مالی بیشتری هستند تاثیر گذارند. نقش کلیدی سیاست در بسیاری از دولتها شامل تعریف کشاورزی ارگانیک در قانون و ایجاد ساز و کارهای اجرایی با استفاده از آژانس های غیردولتی صدور گواهینامه ارگانیک است. نمونه هایی از این قوانین مانند NOP در ایالات متحده آمریکا و قوانین 1991/2092 برای تولید محصول کشاورزی ارگانیک و 1999/1804 برای تولید دام ارگانیک در اتحادیه اروپا به تصویب رسیده است. اجرای این قوانین اغلب جهت حفاظت از مصرف کنندگان صورت گرفته است. نقش دوم بسیاری از دولت ها شامل تامین یارانه مستقیم برای تبدیل کشاورزی مرسوم و در برخی موارد تولید مداوم محصولات ارگانیک است. کاربرد ابزاری پرداخت یارانه نقدی برای استفاده معیاری خاص در کشاورزی، یک روند معمول در بسیاری از کشورهاست. از این روش بویژه در اروپا برای ایجاد انگیزه در کشاورزان جهت تبدیل کشاورزی مرسوم به کشاورزی ارگانیک استفاده میگردد. اگر چه پیشرفت های کشاورزی ارگانیک در زمینه های محیط زیست و سلامتی افراد و… مشخص شده است و انتظار میرود ابعاد دیگر آن نیز در آینده بیان گردد؛ اما مشخص نیست که آیا پرداخت های مستقیم مانند یارانه نقدی به عنوان کارآمدترین ابزار جهت بهبود عملکرد زیست محیطی کشاورزان و تداوم فعالیت های ارگانیک در دراز مدت روش موثری است یا خیر؟

تعداد مزارع با مدیریت ارگانیک در برخی کشورها به صورت زیر است: 1) مکزیک 53577 مزرعه 2) ایتالیا 49489 مزرعه 3) اندونزی 45000 مزرعه 4) اوگاندا 33900 مزرعه 5) تانزانیا 26986 مزرعه 6) پرو 23057 مزرعه 7) برزیل 19003 مزرعه 8) اتریش 18576 مزرعه 9) ترکیه 18385 مزرعه 10) اسپانیا 17751 مزرعه.

 

برخی سیاست های دولتی در حوزه کشاورزی ارگانیک و سرعت بخشیدن به جنبش ارگانیک به صورت زیر است:

  1. ارائه چارچوب های نظارتی از جمله فرایندهای بررسی محصولات
  2. پرداخت مستقیم یارانه نقدی برای تبدیل سبک رایج کشاورزی
  3. تسهیل ورود محصولات ارگانیک به بازارهای داخلی و خارجی
  4. حمایت های مالی و فعالیت های آموزشی
  5. توسعه علمی و فعالیتهای منطقه ای
  6. مجازات برای ورودی های مضر زیست محیطی مانند آلودگی ناشی از کاربرد مواد شیمیایی
  7. رفع موانع تولید محصول ارگانیک مانند ضوابط زیاد و دست و پاگیر غیرضروری

 

اجرای صحیح و قانونمند سیاست های موثر بر روند تولید محصولات ارگانیک توسط دولت ها، کشاورزی ارگانیک را به عنوان راه حلی برای کاهش معضلات کشاورزی مرسوم مطرح کرده است. در کشور انگلستان، وزارت غذا و محیط زیست و امور روستایی – Defra – اقداماتی را در راستای اطمینان از رشد پایدار و استراتژیک تولید مواد غذایی ارگانیک انجام داده است.

در حال حاضر و به دلیل اقدامات گسترده فعالین، جنبش ارگانیک و به عبارت دیگر کشاورزی ارگانیک توسط مردم و دولت ها به عنوان یک جایگزین معتبر برای کشاورزی معمول و مرسوم شناخته شده و منبع ایده ها و رویکردهایی به شمار میرود که کشاورزی متعارف میتواند برای پایدار شدن به آنها تکیه کند. روند رسیدن به این موقعیت منجر به تغییر در برخی از شیوه های کشاورزی متعارف کشاورزی شده است که در مقابل اصول ارگانیک قرار دارند.

اشتراک گذاری

در دهه 1980 رشد کشاورزی ارگانیک فراتر از کشورهای صنعتی اروپای غربی و آمریکای شمالی، در بخشهایی از اقیانوسیه و آمریکای مرکزی و آمریکای جنوبی و همچنین آسیا و آفریقا رخ داد. سیستم کشاورزی در بسیاری از این مناطق کشاورزی بومی بود که می توانست به راحتی با کشاورزی ارگانیک سازگار و منطبق شود. درآمد حاصل از صادرات محصولات ارگانیک قابل توجه بود و اشتغال ایجاد شده بواسطه اقدامات ارگانیک منجر به حمایت بیشتر دولت ها و سازمان های کمک رسان به کشاورزی ارگانیک و جهانی شدن کشاورزی ارگانیک گردید. مستقل از اجرای کشاورزی صنعتی و کشاورزی ارگانیک در برخی مناطق به صورت بومی نوعی کشاورزی رایج اجرا میشود که به مفاهیم کشاورزی ارگانیک نزدیک بوده و به خودی خود ارزشمند است. در مناطقی که گزینه های پیش روی کشاورزان به دلیل بزرگتر شدن بازار فروش در حال تغییر باشد، ترکیبی از روشهای کشاورزی رایج و کشاورزی ارگانیک میتواند جایگزین مناسبی تلقی شود. برخی از انگیزه ها و محدودیت های کشاورزانی که از سیستم کشاورزی ارگانیک در کشورهای کمتر توسعه یافته استفاده میکنند به تفکیک ارائه شده است:

 

انگیزه ها:

رهایی از انقلاب سبز به دلیل عدم دسترسی یا هزینه بالای تکنولوژی های آن

ارزش قائل شدن سیستم کشاورزی ارگانیک برای کشاورزی بومی و محلی

تاثیر مثبت جنبش های زیست محیطی و توسعه بر کشت و کار محصولات مختلف کشاورزی

ایجاد فرصت برای ورود بهتر به بازار

 

محدودیت ها:

کمبود دانش در مورد کشاورزی ارگانیک

عدم حمایت اقتصادی و سیاسی گسترده و قابل قبول از کشاورزی ارگانیک

فشارهای اجتماعی

هزینه بالای صدور گواهینامه ارگانیک

سطح سواد پائین در مناطق روستایی

عدم آزاد سازی تجارت در برخی کشورها و جلوگیری از توسعه صادرات ارگانیک

 

اصول و شیوه اجرای سیستم کشاورزی مرسوم در آمریکای مرکزی و آمریکای جنوبی در جهت توسعه علم کشاورزی در طول سالها به خوبی مورد مطالعه قرار گرفته است. کشاورزی ارگانیک با تاکید بر توانایی فرآیندهای بیولوژیکی و زیست محیطی در جهت استفاده از منابع موجود و ایجاد تجارت محلی محصولات ارگانیک با در نظر گرفتن تبعات اجتماعی و اقتصادی آن در حال گسترش است. افزایش سطح زیر کشت و تعداد زمین های گواهی شده ارگانیک در آمریکای مرکزی و آمریکای جنوبی منجر به افزایش صادرات محصولات ارگانیک از این مناطق شده است. با این حال، محدودیت های اجتماعی و اقتصادی مانند فقر و مالکیت زمین های کشاورزی همواره فرآیند پذیرش و تطبیق کشاورزی رایج با کشاورزی ارگانیک را با مشکل مواجه ساخته است.

گسترش کشاورزی ارگانیک در سایر کشورها نیز به سرعت در حال وقوع است به طور مثال آرژانتین در سال 2004 دارای 3 میلیون هکتار زمین کشاورزی با تولید ارگانیک بوده که 74% این سطح زیر کشت مربوط به 5% کشاورزان آرژانتین بود. کشور آرژانتین با تنوع در محصولات کشاورزی اصلاح شده ژنتیکی بعد از ایالات متحده آمریکا دارای دومین سطح زیر کشت این محصولات در جهان است. مکزیک نیز مانند آرژانتین اکثر محصولات ارگانیک خود مانند کاکائو و قند و قهوه را صادر میکند، اما 70% محصولات ارگانیک صادر شده از این کشور شامل قهوه است.

از دهه 1980 جنبش ارگانیک آرژانتین با انجام فرایندهای صدور گواهینامه ارگانیک به صورت رسمی توانست ارتباطات موثری جهت صادرات و حمایت و پشتیبانی دولت دریافت نماید. تجارت محصولات ارگانیک در دهه های 1980 و 1990 با کمک برخی از دولت ها و ایجاد بستر مناسب برای دسترسی آسان به بازار ایالات متحده آمریکا گسترش یافت. با این حال تولیدکنندگان ارگانیک در مکزیک هنوز در بخش صدور گواهینامه ارگانیک برای صادرات محصولات ارگانیک خود به دیگر کشورها متکی هستند و از فقدان حمایت دولت برای توسعه بازار و وابستگی به شرکت های خارجی برای بازاریابی محصولات ارگانیک رنج میبرند. این مشکلات جهانی شدن کشاورزی ارگانیک در مکزیک را دچار مشکلات متعددی نموده است.

توقف پرداخت یارانه برای تامین مواد معدنی معمول در کوبا در سال 1990 باعث ایجاد تحول عظیمی در بازار کشاورزی این کشور شد. این مسئله باعث اجبار کشاورزان جهت یافتن منابع جدید مواد خام و ساخت بازارهای جایگزین گردید. با اینحال کوبا برنامه های متعددی را برای ترویج کشاورزی ارگانیک از جمله بهره برداری از عوامل کنترل بیولوژیکی و تولید کود کمپوست و بازسازی مزارع و انجام آموزش و صدور گواهینامه ارگانیک در دستور کار قرار داد. اما کوبا هیچگاه به طور کامل از کشاورزی متداول و رایج و تمرکز بر صادرات محصولات آنها فاصله نگرفت. شاید بتوان گفت کوبا محصولات فعلی را قربانی جهانی شدن کشاورزی ارگانیک نکرده است.

در آسیا نیز سیستم های کشاورزی ارگانیک توسعه یافتند. از چند قرن پیش در هندوستان اصول و شیوه کشاورزی ارگانیک با جزئیات فراوان تدوین شده است که این دانش بومی هنوز در بخش هایی از هند مورد استفاده قرار میگیرد. نزدیکی این علم کهن کشاورزی به مفاهیم فعلی کشاورزی ارگانیک این قابلیت را ایجاد نموده است تا سیستم کشت کشاورزان بومی به کشاورزی ارگانیک به راحتی قابل تبدیل باشد. دو جنبه بسیار ارزشمند کشاورزی که از دیرباز توسط جنبش ارگانیک نادیده گرفته شده است شامل آکواکالچر – aquaculture – و ماریکالچر – mariculture – با هدف پرورش حیوانات آبزی و کشت گیاهان آبزی برای تولید مواد غذایی است. با این حال در آسیا برخی از کشاورزان اکولوژیک دارای دانش گسترده ای در مورد این موضوعات هستند که میتوانند به راحتی با روش های کشاورزی ارگانیک مطابقت داشته باشد. در دهه 1980 چین دچار تحولات بزرگی در زمینه تحقیق و تولید محصولات ارگانیک شد. تا سال 1990 چین با محصول چای توسط یک آژانس خارجی وارد بازار بین المللی ارگانیک شده بود. در سال 1994 مرکز توسعه مواد غذایی ارگانیک در چین تأسیس شد و توانست طی یکسال مجموعه ای از استانداردهای ارگانیک را به صورت ملی منتشر نماید. توسعه کشاورزی ارگانیک در بیشتر کشورها از پائین به بالا بوده است بدین مفهوم که ابتدا کشاورزان پیشرو اقدام به اجرای قوانین و اصول کشاورزی ارگانیک نمودند و این موضوع بعدها توسط دولت ها حمایت شده است.

بسیاری از مناطق آفریقا هنوز دارای فقر شدید و شرایط بسیار سختی برای تولید محصولات کشاورزی هستند. با این وجود، کشاورزی ارگانیک در چند کشور آفریقایی به تصویب رسیده است. در کنیا موسسه کشاورزی ارگانیک در سال 1987 تاسیس شد. این موسسه توانست بدون هیچ حمایت دولتی اطلاعات مربوط به روش های کشاورزی ارگانیک را به کشاورزان علاقمند منتقل کند. کنیا اکنون دارای بیشترین تعداد عضو IFOAM در بین کشورهای آفریقایی است. کشورهای دیگر قاره آفریقا مانند سنگال و بورکینافاسو نیز چنین سازمان های غیردولتی را تاسیس کردند. این سازمانها استانداردهای صدور گواهینامه ارگانیک به صورت محلی را جهت کاهش هزینه صدور گواهینامه ارگانیک خارجی و آموزش در زمینه فراوری و برچسب گذاری و بسته بندی و ذخیره محصولات ارگانیک و همچنین ایجاد بازارهای محلی فروش محصولات ارگانیک را پایه گذاری کرده اند.

سطح زیر کشت محصولات ارگانیک و در نتیجه جهانی شدن کشاورزی ارگانیک از آغاز این سیستم کشاورزی همواره روند صعودی داشته است. هم اکنون استرالیا بیش از 10 میلیون هکتار و آرژانتین بیش از 3 میلیون هکتار زمین کشاورزی ارگانیک را در جهان دارند. بخش بزرگی از زمین های ارگانیک این کشورها برای کشت گسترده با ورودی کم و در مزارع شخصی واقع شده است. سطح بالایی از پذیرش کشاورزی ارگانیک توسط تولید کنندگان گاو شیری در این کشورها نشان میدهد که تولید شیر ارگانیک از نظر فنی به آسانی قابل اجرا و پیاده سازی است. هم اکنون استرالیا و آرژانتین دارای بازارهای صادراتی بسیار خوبی برای محصولات ارگانیک هستند. بنابراین دور از ذهن است که اختلاف در وسعت و دسترسی به بازار را جزء عوامل مهم برای تولید محصولات ارگانیک قرار دهیم.

اشتراک گذاری

 استفاده از محتوای سایت با ذکر منبع و لینک فعال به سایت بلامانع است

راه های ارتباطی